บทสัมภาษณ์ ดร.บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธานคณะกรรมการธรรมาภิบาลของบริษัทฯ คณะอนุกรรมการส่งเสริมธรรมาภิบาลของบริษัทฯ ได้นำบทสัมภาษณ์ ดร. บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธานคณะกรรมการธรรมาภิบาลของบริษัทฯ เพื่อให้พนักงานทุกคนได้รับทราบการดำเนินงานด้านธรรมาภิบาลของบริษัทฯ โดยสรุปได้ดังนี้s

ถาม : ธรรมาภิบาล คืออะไร ดร.บวรศักดิ์ : ธรรมาภิบาล มาจากคำว่า ธรรมะ และ อภิบาล ซึ่งภาษาอังกฤษใช้คำว่า Good และ Governance เมื่อนำมารวมกันก็หมายถึง การบริหารจัดการที่ดี ทำให้ผู้มีส่วนได้เสียทุกคนทุกกลุ่ม Stakeholder ได้ในส่วนที่เขาควรจะได้ด้วยวิธีการบริหารที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ มีความรับผิดชอบ ยึดมั่นในหลักคุณธรรม และตอบสนองความต้องการของคนที่เกี่ยวข้องอย่างมีประสิทธิภาพ การบริหารบ้านเมืองที่ดี ใช้คำว่า Public Good Governance ถ้าวิธีการบริหารบริษัทที่ดี ใช้คำว่า Corporate Good Governance และวิธีการบริหารระหว่างประเทศที่ดีใช้คำว่า International Good Governance เพราะฉะนั้น ในการบริหารที่ดี ก็คือ กระบวนการบริหารเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ในทุกกลุ่ม Stakeholder ผู้ถือหุ้น ลูกค้าผู้รับบริการ พนักงาน แม้กระทั่ง Supplier

ถาม : ทำไมต้องมีธรรมาภิบาล ดร.บวรศักดิ์ : การบริหารจัดการที่ดีจะก่อให้เกิดผลใน 3 ข้อหลัก คือ ผู้มีส่วนได้เสียทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นลูกค้า พนักงาน ผู้ถือหุ้น แม้กระทั่ง Supplier ได้ประโยชน์ที่ควรจะได้รับ ไม่ถูกเบียดบังผลประโยชน์เป็นของใครผู้ใดผู้หนึ่ง เมื่อมีการบริหารจัดการที่ดี ค่าใช้จ่ายจะลดลง เพราะสิ่งที่หมดไปกับความไม่มีประสิทธิภาพ การทุจริตการเล่นพรรคเล่นพวกจะน้อยลง หรือไม่มีเลย ถ้ามีธรรมาภิบาลในการบริหารบริษัทฯ ก็จะทำให้คนเขาเชื่อถือ คนอยากมาลงทุนและซื้อหุ้นของบริษัทฯ อธรรมาภิบาล คือ การไม่มีธรรมาภิบาล การบริหารจัดการที่ไม่ดี ซึ่งส่งให้เกิดผลในทางตรงข้าม 3 ข้อคือ ผู้ที่มีส่วนได้เสียไม่ได้ส่วนที่เขาควรจะได้ ลูกค้าได้การบริการที่ไม่ดี เพราะพนักงานไม่ได้ทำงานเพื่อสนองความต้องการของลูกค้า แต่ทำงานเพื่อสนองความต้องการของผู้มีอำนาจในการแต่งตั้ง พนักงานไม่ได้สิ่งที่ควรจะได้ ทำงานแต่ไม่ได้รับการเลื่อนขั้น เพราะมีการวิ่งเต้น เล่นพรรคเล่นพวก คนที่ทำงานก็หมดกำลังใจ ทำให้เกิดค่าใช้จ่ายและการตัดสินใจที่ผิดพลาด เนื่องจากตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าหรือบริการเพราะได้ค่าคอมมิชชั่น แทนที่จะเลือกซื้อเพราะคุณภาพและราคาที่ดีกว่า ทำให้บริษัทฯ ต้องเสียเงินมากขึ้นแต่ได้ของที่ไม่ดีมาใช้ ท้ายที่สุดการไม่มีธรรมาภิบาล คือ การไม่ได้รับความเชื่อถือจากใครเลย แม้แต่คนภายในบริษัทฯ และคนภายนอก ซึ่งเมื่อเขาไม่เชื่อถือ เขาก็ไม่ซื้อหุ้นของบริษัทฯ

ถาม : แนวทางการดำเนินการของการบินไทยและพนักงานมีส่วนร่วมอย่างไร ดร.บวรศักดิ์ : บริษัทฯ ได้ดำเนินการเพื่อเป็นตัวอย่างไปบ้างแล้ว ตามกฎเกณฑ์การกำกับดูแลที่ดีที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและกระทรวงการคลังกำหนดไว้ เช่น การเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับคณะกรรมการบริษัทฯ และการเปิดเผยข้อมูลต่างๆ เพื่อความโปร่งใสในหนังสือรายงานผลการดำเนินงานของบริษัทประจำปี 2545 ให้ผู้ถือหุ้นรับทราบในการประชุมผู้ถือหุ้น เป็นต้น นอกจากนี้คณะกรรมการธรรมาภิบาลยังได้วางแนวทางดำเนินการในขั้นแรกใน 3 กลุ่ม Stakeholder ต่างๆ คือ การดูแลผลประโยชน์ของลูกค้า เพื่อให้ลูกค้าได้รับความพึงพอใจจากการบริการของบริษัทฯ (Customer Focus) การกำกับและดูแลเรื่องการจัดซื้อจัดจ้างให้เป็นธรรมและโปร่งใส ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับ Stakeholder ในกลุ่ม Supplier การดูแลเรื่องการแต่งตั้งโยกย้าย การพิจารณาผลตอบแทนและการคัดเลือกพนักงานใหม่ ให้เป็นไปอย่างถูกต้อง ยุติธรรมและมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับพนักงานและบริษัท

ถาม : คณะกรรมการธรรมาภิบาลมีหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างไร ดร.บวรศักดิ์ : คณะกรรมการธรรมาภิบาลมีอำนาจหน้าที่ตรวจสอบ และเสนอแนะต่อคณะกรรมการบริษัทฯ เพื่อให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดีตามหลักการที่กระทรวงการคลังและตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกำหนด รวมทั้งให้คณะกรรมการมีอำนาจติดต่อประสานงานกับคณะกรรมการตรวจสอบของบริษัทฯ คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง คณะกรรมการและคณะทำงานชุดต่างๆ ภายในบริษัทฯ รวมทั้งมีอำนาจในการเรียกพนักงาน ลูกจ้าง และบุคคลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง มาให้ถ้อยคำหรือความเห็น รวมทั้งมีอำนาจในการเรียกเอกสารหรือสิ่งอื่นใดมาเพื่อประกอบการพิจารณาได้ด้วย แล้วคณะกรรมการธรรมาภิบาลจะเข้าไปตรวจสอบว่าระบบการจัดการมีความบกพร่องตรงไหน เพื่อกำกับแก้ไขในเชิงระบบให้ถูกต้อง แต่คณะกรรมการไม่ได้ทำงานเพื่อตรวจสอบเรื่องร้องเรียน ร้องทุกข์ต่างๆ เพื่อการตัดสินลงโทษผู้กระทำผิด เพราะนั่นเป็นเรื่องของฝ่ายบริหารที่จะดำเนินการจัดการ หน้าที่ที่เป็นหัวใจหลักของการทำงานของคณะกรรมการดังกล่าว คือ การกระตุ้นและชักชวนให้พนักงานทั้ง 26,000 กว่าคน ร่วมกันใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารและการทำงาน โดยเริ่มตั้งแต่คณะกรรมการบริษัทฯ จนถึงพนักงานทุกคน ซึ่งบริษัทฯ ได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการส่งเสริมธรรมาภิบาล เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องธรรมาภิบาลให้กับพนักงานและผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย รวมทั้งสร้างความมีส่วนร่วมให้เกิดธรรมาภิบาลขึ้นภายในบริษัทฯ อีกด้วย นอกจากนี้ คณะกรรมการธรรมาภิบาลได้เสนอให้คณะกรรมการกำกับกลยุทธ์ จัดทำแบบสอบถามเพื่อสำรวจความพึงพอใจในการบริการในทุกขั้นตอนของสมาชิกบัตรรอยัล ออร์คิด พลัส และต่อไปจะถามคำถามเดียวกันนี้กับลูกค้าทุกคนของบริษัทฯ และพนักงาน คณะกรรมการธรรมาภิบาลมุ่งหวังให้พนักงานทุกคนตระหนักว่า การดำเนินการเรื่องธรรมาภิบาลไม่อาจสำเร็จได้ด้วยคณะกรรมการเพียงชุดเดียว แต่ต้องการความร่วมมือจากพนักงานทุกคนช่วยกันทำให้เกิดขึ้น การมีส่วนร่วมของพนักงานทุกคนเป็นหัวใจและความสำเร็จของการมีธรรมาภิบาล การยึดมั่นในหลักคุณธรรมในการทำงาน และถ้าทุกคนมีธรรมาภิบาลอยู่แล้ว คณะกรรมการชุดนี้ก็ไม่จำเป็นต้องมีก็ได้ โดยขอให้พนักงานทุกคนช่วยกันปฏิบัติงานอย่างเต็มความสามารถตามหลักธรรมาภิบาล และภายหลังเมื่อคณะกรรมการแจกจ่ายแบบสอบถามสำหรับพนักงาน ขอให้พนักงานทุกท่านตอบแบบสอบถามพร้อมกับเสนอแนะข้อคิดเห็นต่างๆ ที่จะทำให้การดำเนินการเรื่องธรรมาภิบาลในบริษัทฯ ประสบความสำเร็จ

พร้อมกันนี้ ดร.บวรศักดิ์ ยังฝากหลักให้ยึดถือและข้อปฏิบัติในการทำงานแก่พนักงานทุกระดับ คือ ต้องตอบสนองผู้ใช้บริการอย่างเป็นธรรม เปิดโอกาสให้พนักงานทุกคนมีส่วนร่วมในในกิจกรรมของบริษัทฯ ในระดับที่เหมาะสม ต้องทำงานโดยโปร่งใส ต้องมีความรับผิดชอบในการทำงาน สามารถตัดสินผิดถูกได้ ต้องสามารถถูกตรวจสอบได้ ต้องมีประสิทธิภาพ ต้องมีคุณธรรม ดร.บวรศักดิ์ ท่านได้ฝากคำถามไว้กับพนักงานทุกท่าน คือ ขณะที่เราเรียกร้องให้คนอื่นมีธรรมาภิบาล แล้วเราต้องถามตัวเองว่าเรามีธรรมาภิบาลแล้วหรือยัง อยากจะให้พนักงานทุกระดับเลิกใช้ระบบอธรรมาภิบาลทั้งหลาย การเลื่อนขั้น การแต่งตั้งโยกย้าย การจัดซื้อจัดจ้างต่างๆ ที่ไม่โปร่งใส การมีธรรมาภิบาลต้องเริ่มต้นที่ตัวเองก่อน คณะกรรมการธรรมาภิบาลถูกแต่งตั้งขึ้นมา เพื่อเป็นแกนในการชักชวนให้พนักงานทุกคนร่วมกันคิด และช่วยกันทำเพื่อให้เกิดธรรมาภิบาลในบริษัทฯ ไม่ใช่แต่งตั้งขึ้นมาแก้ไขความผิดพลาดที่เกิดขึ้น ดังนั้นความสำเร็จของการมีธรรมาภิบาลไม่ได้ขึ้นกับคณะกรรมการ แต่ขึ้นอยู่กับความร่วมมือของพนักงานทุกคน

คณะกรรมการบริษัทฯ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการธรรมาภิบาลของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)  (Good Governance Committee) ประกอบด้วย 1. นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธานกรรมการ กรรมการบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) 2. นายกอบชัย ศรีวิลาศ กรรมการ ผู้แทนฝ่ายบริหารบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) 3. หม่อมราชวงศ์ ศุภดิศ ดิศกุล กรรมการ ผู้แทนฝ่ายบริหารบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) 4. นายโชติศักดิ์ อาสภวิริยะ กรรมการ รองผู้จัดการทั่วไปบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมขนาดย่อม 5. นางงามนิตย์ สมบัติพิบูลย์ เลขานุการ ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายการบัญชี บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) โดยให้คณะกรรมการดังกล่าว มีอำนาจหน้าที่ตรวจสอบ และเสนอแนะต่อคณะกรรมการบริษัทฯ เพื่อให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดีตามหลักการที่กระทรวงการคลังและตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกำหนด รวมทั้งหลักการปฏิบัติที่ดีที่ยอมรับในระดับสากล ทั้งนี้ ให้คณะกรรมการดังกล่าวมีอำนาจติดต่อประสานงานกับคณะกรรมการตรวจสอบของบริษัทฯ คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ คณะกรรมการอื่นๆ ของบริษัทฯ ได้ตามที่เห็นสมควร รวมทั้งให้มีอำนาจในการเรียกพนักงานและลูกจ้างของบริษัทฯ และบุคคลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องมาให้ถ้อยคำหรือความเห็น รวมทั้งให้มีอำนาจในการเรียกเอกสารหรือสิ่งอื่นใดมาเพื่อประกอบการพิจารณาได้ด้วย และในกรณีที่มีความจำเป็น อาจเสนอให้มีการว่าจ้างที่ปรึกษามาดำเนินการวางระบบดังกล่าวได้ตามสมควร ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคม 2545 เป็นต้นไป

คณะกรรมการธรรมาภิบาลได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการชุดต่างๆ เพื่อให้การดำเนินการเรื่องธรรมาภิบาลของบริษัทฯ ประสบความสำเร็จประกอบด้วยคณะอนุกรรมการ 4 ชุด ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 28 มกราคม 2546 เป็นต้นไป ได้แก่ คณะอนุกรรมการส่งเสริมธรรมาภิบาลของบริษัทฯ คณะอนุกรรมการทบทวนระบบการจัดซื้อจัดจ้างของบริษัทฯ คณะอนุกรรมการพิจารณาธรรมาภิบาลในการบรรจุ แต่งตั้ง เลื่อนตำแหน่งและโยกย้าย คณะอนุกรรมการสร้างเสริมความพึงพอใจของลูกค้า คณะอนุกรรมการส่งเสริมธรรมาภิบาลของบริษัทฯ ประกอบด้วย 1. นายกอบชัย ศรีวิลาศ  2. ผู้แทนช่าง 3. ผู้แทนนักบิน  4. ผู้แทนลูกเรือ  5. ผู้แทนฝ่ายการพาณิชย์สินค้าและไปรษณียภัณฑ์  6. ผู้แทนฝ่ายครัวการบิน  7. ผู้แทนฝ่ายบริการลูกค้า  8. ผู้แทนฝ่ายบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น  9. ผู้แทนฝ่ายการพาณิชย์  10. ผู้แทนสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจการบินไทย  11. ผู้แทนสมาคมสโมสรพนักงานการบินไทย  12. นางสุนัที อิศวพรชัย  ประธานกรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการและเลขานุการ คณะอนุกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่เผยแพร่หลักการธรรมาภิบาล และส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการสร้างธรรมาภิบาลในหมู่พนักงาน และดำเนินการอื่นๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องธรรมาภิบาลให้กับพนักงานและผู้เกี่ยวข้อง ทุกฝ่าย รวมทั้งสร้างความมีส่วนร่วมให้เกิดธรรมาภิบาลขึ้นภายในบริษัทฯ อย่างยั่งยืน คณะอนุกรรมการทบทวนระบบการจัดซื้อจัดจ้างของบริษัทฯ ประกอบด้วย 1. นายประจักษ์ แจ่มรัศมีโชติ  2. นายอรุณ เงินยวง  3. นายไพโรจน์ โรจนวานิช  4. นายวัฒนา ธำรงวิทวัสพงศ์  5. นางยลวัลย์ นิ่มปิติวัน  ประธานกรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ เลขานุการ คณะอนุกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่พิจารณาทบทวนระบบการจัดซื้อจัดจ้างของบริษัทฯ รวมทั้งพิจารณาเรื่องร้องเรียนที่เกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าวในเชิงระบบ และเสนอแนะการปรับปรุงระบบและวิธีปฏิบัติต่อคณะกรรมการธรรมาภิบาลของบริษัทฯ เพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรมต่อผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อบริษัทฯ คณะอนุกรรมการพิจารณาธรรมาภิบาลในการบรรจุ แต่งตั้ง เลื่อนตำแหน่ง และโยกย้ายของบริษัทฯ ประกอบด้วย 1. ม.ร.ว. ศุภดิศ ดิศกุล  2. นายเทพศักดิ์ บุณยรัตพันธุ์  3. นางประณีต ปัณยาชีวะ  4. นางธีราภรณ์ ตัณฑพานิช  5. นายวิศาล อั่งสกุล  6. นางสาวรจเรจ ฉันทานุมัติ  ประธานกรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ เลขานุการ คณะอนุกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่พิจารณาทบทวนระบบการคัดเลือก บรรจุ แต่งตั้ง และโยกย้ายพนักงาน ให้สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาล รวมทั้งพิจารณาเรื่องร้องเรียนที่เกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าวในเชิงระบบ และเสนอแนะการปรับปรุงระบบและวิธีปฏิบัติต่อคณะกรรมการธรรมาภิบาลของบริษัทฯ เพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรมต่อพนักงาน และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อบริษัทฯ คณะอนุกรรมการสร้างเสริมความพึงพอใจของลูกค้า ประกอบด้วย 1. นายโชติศักดิ์ อาสภวิริยะ  2. นายมานิตย์ จันธิราช  3. นายปานฑิต ชนะภัย  4. นางเรวดี วราดุล  5. นายฉลองชัย หิรัณยเลขา  6. นายวิรุจน์ สโรบล  7. ผู้แทนฝ่ายการพาณิชย์และไปรษณียภัณฑ์  8. ผู้แทนฝ่ายครัวการบิน  9. ผู้แทนฝ่ายบริการลูกค้า  10. ผู้แทนฝ่ายบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น  11. นางพิชญา ศุภกิจจารักษ์  ที่ปรึกษาคณะกรรมการ ประธานกรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ เลขานุการ คณะอนุกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่พิจารณาทบทวนระบบการตอบสนองความพึงพอใจของลูกค้า รวมทั้งพิจารณาเรื่องร้องเรียนที่เกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าวในเชิงระบบ และเสนอแนะการปรับปรุงระบบและวิธีปฏิบัติต่อคณะกรรมการธรรมาภิบาลของบริษัทฯ เพื่อให้การบริการลูกค้าของบริษัทฯ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดความพึงพอใจต่อลูกค้า และเพื่อประโยชน์สูงสุดต่อบริษัทฯ

Back to Index